Σκασμένα χείλη: γιατί δεν φτάνει το lip balm

Τα σκασμένα χείλη έχουν μια ειρωνεία: όσο πιο πολύ προσπαθείς να τα σώσεις, τόσο πιο πολύ σκάνε. Τα γλείφεις επειδή τραβάνε. Βάζεις lip balm με μέντα επειδή «δροσίζει». Ξεκολλάς το πετσάκι επειδή εκεί είναι και ενοχλεί. Και τα τρία κρατάνε το πρόβλημα ανοιχτό.

Τα καλά νέα είναι ότι τα ξηρά χείλη κλείνουν μόνα τους, αρκεί να σταματήσεις να τα ερεθίζεις. Τα παρακάτω είναι τι τα ξεραίνει, ποια συστατικά τα χειροτερεύουν, και τι λένε οι δερματολόγοι ότι βοηθάει.

Γιατί τα χείλη σκάνε πιο εύκολα από το υπόλοιπο πρόσωπο

Τα χείλη είναι το πιο εκτεθειμένο κομμάτι του προσώπου. Δεν τα σκεπάζεις ποτέ, τα βρέχεις κάθε φορά που μιλάς, τρως ή πίνεις, και τα στεγνώνει ο αέρας αμέσως μετά. Γι’ αυτό είναι το πρώτο σημείο που το καταλαβαίνει όταν αλλάζει ο καιρός.

Το NHS αναφέρει ως συνηθισμένες αιτίες το κρύο, τον ξηρό αέρα ή τον αέρα γενικά, τη ζημιά από τον ήλιο, την αφυδάτωση, κάποιον τραυματισμό στο χείλος και τις αλλεργίες, και σημειώνει ότι κάποιες φορές φταίει έλλειψη βιταμινών και μετάλλων (NHS, Sore or dry lips).

Στην Ελλάδα ο χειμώνας δεν είναι παγωμένος, αλλά έχει κάτι άλλο: καλοριφέρ, κλιματιστικό στη θέρμανση και βοριάδες. Περνάς τη μέρα σε ζεστό, στεγνό αέρα μέσα και κρύο αέρα έξω. Τα χείλη τα πληρώνουν πρώτα. Το ίδιο παθαίνει και το υπόλοιπο δέρμα, και τη χειμωνιάτικη ξηροδερμία την έχουμε σε δικό της κείμενο.

Τρεις συνήθειες που κρατάνε τα σκασμένα χείλη ανοιχτά

Το γλείψιμο

Όταν τα χείλη τραβάνε, σχεδόν αυτόματα τα βρέχεις με τη γλώσσα. Η ανακούφιση κρατάει δευτερόλεπτα. Μόλις στεγνώσει το σάλιο, τα χείλη τραβάνε ξανά, και ξαναγλείφεις. Η Αμερικανική Ακαδημία Δερματολογίας το γράφει καθαρά: το γλείψιμο μπορεί να χειροτερέψει το πρόβλημα (AAD, 7 dermatologists’ tips for healing dry, chapped lips).

Είναι συνήθεια, και οι συνήθειες δεν κόβονται με θέληση. Η AAD προτείνει κάτι πρακτικό: κάθε φορά που πιάνεις τον εαυτό σου να γλείφει τα χείλη, βάλε στη θέση του ένα μη ερεθιστικό προϊόν χειλιών. Κράτα ένα στην τσέπη, ένα στο γραφείο, ένα δίπλα στο κρεβάτι.

Το πετσάκι

Η ίδια σελίδα της AAD λέει να σταματήσεις να γλείφεις, να δαγκώνεις και να ξεκολλάς τα χείλη. Το πετσάκι που τραβάς κρατάει από κάτω δέρμα που δεν είναι ακόμη έτοιμο. Κάθε φορά που το βγάζεις, ανοίγεις μια μικρή πληγή που θα σκάσει ξανά αύριο.

Το λάθος lip balm

Αυτό είναι το πιο ύπουλο, γιατί το κάνεις για καλό. Πολλά lip balm έχουν συστατικά που δίνουν αίσθηση δροσιάς ή ωραία γεύση, και σε χείλη που ήδη έχουν σκάσει, ερεθίζουν.

Τα συστατικά που ερεθίζουν και αυτά που βοηθούν

Η Αμερικανική Ακαδημία Δερματολογίας δίνει δύο λίστες, και αξίζει να τις έχεις μπροστά σου όταν διαβάζεις συσκευασία (AAD).

Όσο τα χείλη σου είναι σκασμένα, σταμάτα προϊόντα με:

• καμφορά ή ευκάλυπτο
• μινθόλη
• αρώματα και γεύσεις, με την κανέλα, τα εσπεριδοειδή, τη μέντα και τον δυόσμο να ερεθίζουν περισσότερο
• λανολίνη
• σαλικυλικό οξύ, φαινόλη, propyl gallate
• τα φίλτρα octinoxate ή oxybenzone

Αντίθετα, οι δερματολόγοι προτείνουν προϊόντα με ένα ή περισσότερα από αυτά:

• καστορέλαιο
• κεραμίδια
• διμεθικόνη
• έλαιο σπόρων κάνναβης
• ορυκτέλαιο
• βαζελίνη (petrolatum)
• βούτυρο καριτέ
• αντηλιακά φίλτρα όπως το οξείδιο του τιτανίου ή του ψευδαργύρου

Η ίδια σελίδα προσθέτει ότι βοηθάει το προϊόν να είναι χωρίς άρωμα και υποαλλεργικό. Κι αν τα χείλη έχουν ανοίξει πολύ, προτείνει μια παχιά αλοιφή, όπως η λευκή βαζελίνη, γιατί η αλοιφή κρατά το νερό μέσα περισσότερη ώρα από τα κεριά και τα λάδια.

Δηλαδή η πιο αποτελεσματική «θεραπεία» για σκασμένα χείλη που πονάνε είναι συχνά το πιο φθηνό και πιο βαρετό βαζάκι του φαρμακείου. Το λέμε ενώ πουλάμε προϊόντα χειλιών, και θα δεις αμέσως παρακάτω πού ταιριάζουν τα δικά μας και πού όχι.

Τα δικά μας προϊόντα, με ειλικρίνεια

Η LIP MASK COOKIE στα 19 ευρώ έχει κερί μέλισσας, καστορέλαιο, έλαιο jojoba, έλαιο ηλίανθου, αλόη, έλαιο σπόρων passion fruit, υαλουρονικό και βιταμίνη Ε. Το καστορέλαιο είναι στη λίστα της AAD με τα συστατικά που βοηθούν. Είναι πλούσια, κάθεται πάνω στα χείλη και τα κρατά μαλακά όλη τη νύχτα.

Η Lip Mask Deep Hydration στα 21,29 ευρώ έχει παρόμοια βάση με jojoba, passion fruit, καστορέλαιο, υαλουρονικό και βιταμίνη Ε, αλλά με απόχρωση και λάμψη. Είναι για τη μέρα, όταν θέλεις χείλη που φαίνονται περιποιημένα. Στην ίδια λογική είναι και το Red velvet lip treatment στα 17,90 ευρώ, ένα gloss με jojoba και ροζ απόχρωση.

Τώρα το σημείο που οφείλουμε να σου πούμε. Όλα έχουν άρωμα-γεύση, το «aroma» στη λίστα συστατικών, και η AAD λέει να αποφεύγεις τις γεύσεις και τα αρώματα όσο τα χείλη σου είναι ανοιχτά. Άρα:

Αν τα χείλη σου έχουν ραγίσει, τσούζουν ή ματώνουν, βάλε σκέτη λευκή βαζελίνη ή άλλη αλοιφή χωρίς άρωμα, μέχρι να κλείσουν. Αν είναι απλώς ξηρά, ή έχουν κλείσει και θέλεις να μη σκάσουν ξανά, εκεί δουλεύει η lip mask, ειδικά το βράδυ.

Και κάτι ακόμη: κανένα από τα προϊόντα χειλιών μας δεν έχει SPF. Για τον ήλιο θα χρειαστείς άλλο.

Ο ήλιος, ακόμη και τον χειμώνα

Σύμφωνα με την AAD, πριν βγεις έξω βάζεις ένα μη ερεθιστικό lip balm με SPF 30 ή υψηλότερο, με οξείδιο του τιτανίου ή του ψευδαργύρου, και το ανανεώνεις κάθε 2 ώρες όσο είσαι έξω.

Για την Ελλάδα αυτό δεν είναι συμβουλή μόνο για το καλοκαίρι. Ο χειμωνιάτικος ήλιος στο βουνό, στη θάλασσα ή στη βόλτα της Κυριακής καίει χείλη που ήδη έχουν σκάσει.

Ενυδάτωση χειλιών από μέσα και από έξω

Το NHS βάζει την αφυδάτωση στις αιτίες, οπότε το νερό μετράει. Αλλά μην περιμένεις από δύο λίτρα νερό να κλείσουν μόνα τους χείλη που ήδη έχουν ανοίξει. Η ενυδάτωση χειλιών από έξω είναι αυτή που φαίνεται γρήγορα.

Το πιο απλό πράγμα που μπορείς να κάνεις μέσα στο σπίτι είναι να βάλεις υγρασία στον αέρα. Η AAD προτείνει υγραντήρα, και ειδικά στο υπνοδωμάτιο αν αναπνέεις από το στόμα τη νύχτα (AAD).

Μια βραδινή ρουτίνα για ξηρά χείλη, σε τρία βήματα:

1. Πλύνε το πρόσωπο και στέγνωσε τα χείλη ταμποναριστά, χωρίς τρίψιμο.
2. Βάλε ένα παχύ στρώμα από αλοιφή ή lip mask, ανάλογα με το αν τα χείλη είναι ανοιχτά ή όχι.
3. Μην το σκουπίσεις. Άφησέ το να δουλέψει μέχρι το πρωί.

Το πρωί, αν το πετσάκι έχει μαλακώσει, θα φύγει μόνο του στο πλύσιμο. Αν δεν φύγει, το αφήνεις.

Σε πόσο καιρό κλείνουν τα σκασμένα χείλη

Σύμφωνα με την AAD, με αυτή τη φροντίδα τα σκασμένα χείλη συνήθως γιαίνουν μέσα σε 2 με 3 εβδομάδες (AAD).

Αν δεν βελτιωθούν σε αυτό το διάστημα, πήγαινε σε δερματολόγο. Η ίδια σελίδα εξηγεί ότι κάποιες φορές αυτό που μοιάζει με σκασμένα χείλη είναι κάτι άλλο: αλλεργική αντίδραση, μυκητίαση ή η ακτινική χειλίτιδα, μια προκαρκινική κατάσταση που κάνει τα χείλη ξηρά και με λέπια. Σπάνιο, αλλά είναι ο λόγος που δεν το αφήνεις για μήνες.

Και αν βλέπεις μια μικρή φουσκάλα με υγρό, με μυρμήγκιασμα ή κάψιμο πριν βγει, το NHS γράφει ότι μάλλον είναι επιχείλιος έρπης, όχι σκασμένα χείλη. Αυτό δεν είναι δουλειά για lip mask. Ρώτα τον φαρμακοποιό σου.

Συχνές ερωτήσεις

Γιατί σκάνε τα χείλη μου ενώ βάζω συνέχεια lip balm;

Συνήθως για έναν από δύο λόγους. Ή το lip balm σου έχει συστατικά που ερεθίζουν σκασμένα χείλη, όπως μέντα, μινθόλη, καμφορά, αρώματα ή γεύσεις, ή το βάζεις και συνεχίζεις να γλείφεις τα χείλη. Δοκίμασε για δύο εβδομάδες σκέτη αλοιφή χωρίς άρωμα και πρόσεξε το γλείψιμο.

Τι να βάλω στα σκασμένα χείλη που ματώνουν;

Μια παχιά αλοιφή χωρίς άρωμα, όπως η λευκή βαζελίνη, που κρατά το νερό στα χείλη περισσότερο από τα κεριά και τα λάδια. Απόφυγε ό,τι τσούζει. Όταν κλείσουν, μπορείς να γυρίσεις σε lip mask για να μη σκάσουν ξανά.

Υπάρχει θεραπεία για σκασμένα χείλη;

Για τα απλά σκασμένα χείλη η θεραπεία είναι η φροντίδα: σταματάς να τα ερεθίζεις, βάζεις κάτι που κρατά την υγρασία, προστατεύεις από ήλιο και ξηρό αέρα. Αν δεν βελτιωθούν σε δύο με τρεις εβδομάδες, θέλει δερματολόγο, γιατί μπορεί να είναι κάτι άλλο.

Είναι καλό να ξεφλουδίζω τα χείλη με scrub;

Όχι όσο είναι σκασμένα. Το πετσάκι που φεύγει με τρίψιμο αφήνει από κάτω δέρμα που δεν είναι έτοιμο, και η AAD λέει ρητά να μη δαγκώνεις και να μην ξεκολλάς τα χείλη. Άφησέ τα να μαλακώσουν με αλοιφή το βράδυ.

Τα ξηρά χείλη σημαίνουν ότι πίνω λίγο νερό;

Μπορεί, αφού η αφυδάτωση είναι μία από τις αιτίες που αναφέρει το NHS. Συνήθως όμως φταίνε περισσότερο ο ξηρός αέρας, το κρύο, ο ήλιος και το γλείψιμο. Το νερό βοηθάει, αλλά μόνο του σπάνια λύνει το πρόβλημα.

Πότε να ανησυχήσω για σκασμένα χείλη;

Όταν δεν γιαίνουν μέσα σε δύο με τρεις εβδομάδες σωστής φροντίδας, όταν σκάνε μόνο στις γωνίες και δεν κλείνουν, όταν βλέπεις φουσκάλες ή όταν το δέρμα στα χείλη γίνεται τραχύ με λέπια. Τότε ρωτάς δερματολόγο ή φαρμακοποιό.

Πηγές

• American Academy of Dermatology, 7 dermatologists’ tips for healing dry, chapped lips. aad.org
• NHS, Sore or dry lips. nhs.uk/symptoms/sore-or-dry-lips

Το κείμενο είναι ενημερωτικό και αφορά την περιποίηση με καλλυντικά. Δεν αντικαθιστά τη γνώμη δερματολόγου.