Τα σπυράκια στον πόπο και στους μηρούς δεν είναι ακμή, ακόμη κι όταν μοιάζουν ολόιδια. Στις περισσότερες περιπτώσεις είναι θυλακίτιδα, δηλαδή ερεθισμένος θύλακας τρίχας, ή θυλακική υπερκεράτωση, δηλαδή κερατίνη που έχει φράξει τον θύλακα και κάνει το δέρμα τραχύ. Τα φέρνει η μηχανική του σημείου: τριβή, πίεση από το κάθισμα, ιδρώτας που μένει πάνω σου, ξύρισμα. Όχι το τι έφαγες.
Αν ψάχνεις τη γενική εικόνα για όλο το σώμα, την πλάτη, το στήθος και τους ώμους, τη βρίσκεις στο σπυράκια στο σώμα, που είναι το γενικό κείμενο. Αυτό εδώ μένει στον πόπο και στους μηρούς, γιατί εκεί οι αιτίες είναι διαφορετικές από το υπόλοιπο σώμα.
Η σκηνή, αν σου θυμίζει κάτι
Γυμναστήριο στις έξι, ντους στις οκτώ, και στο ενδιάμεσο το κολάν έμεινε πάνω σου στο αυτοκίνητο και μετά στον καναπέ. Ή το πιο συνηθισμένο: οκτώ ώρες σε μια καρέκλα γραφείου, με τζιν που δεν αναπνέει, τον Ιούλιο.
Δεν το βλέπεις στον καθρέφτη κάθε πρωί όπως το πρόσωπο. Το ανακαλύπτεις με το χέρι, κάποια στιγμή, και μετά το σκέφτεσαι κάθε φορά που πρέπει να βάλεις μαγιό. Είναι επίσης από τα θέματα που συζητιούνται λιγότερο απ’ όσο συμβαίνουν, οπότε είναι εύκολο να νομίζεις ότι το έχεις μόνη σου.
Τέσσερα διαφορετικά πράγματα που τα λέμε όλα «σπυράκια»
Πριν κάνεις οτιδήποτε, αξίζει να δεις τι κοιτάς. Τα τέσσερα παρακάτω θέλουν τελείως διαφορετική αντιμετώπιση και το ένα από αυτά χειροτερεύει με ό,τι βοηθάει τα άλλα.
| Τι βλέπεις |
Πώς μοιάζει στην αφή |
Πού συνήθως |
Πώς λέγεται |
| Κόκκινη ευαίσθητη βλατίδα, συχνά με φλύκταινα στην κορυφή, γύρω από τρίχα |
πονάει αν το πιέσεις |
γλουτοί, μηροί, πόδια |
θυλακίτιδα |
| Πολλά μικροσκοπικά σκληρά εξογκώματα, στο χρώμα του δέρματος, σαν γυαλόχαρτο |
δεν πονάει, ενοχλεί οπτικά |
εξωτερικοί μηροί, πόπος, μπράτσα |
θυλακική υπερκεράτωση, keratosis pilaris |
| Ένα μεμονωμένο σπυράκι με τρίχα κουλουριασμένη από κάτω |
φαγούρα, μερικές φορές πύον |
όπου ξυρίζεσαι ή κάνεις αποτρίχωση |
εσωτερική τρίχα |
| Κοκκινίλα και τσούξιμο σε πτυχή, χωρίς ξεχωριστά σπυράκια |
καίει περισσότερο απ’ ό,τι πονάει |
ανάμεσα στα μπούτια, στη γραμμή του εσώρουχου |
ερεθισμός πτυχής |
Η θυλακίτιδα είναι, με τα λόγια της DermNet, ο ερεθισμένος θύλακας τρίχας από οποιαδήποτε αιτία, και το αποτέλεσμα είναι ένα ευαίσθητο κόκκινο σημάδι, συχνά με φλύκταινα στην επιφάνεια. Εμφανίζεται παντού όπου υπάρχουν τρίχες, και οι γλουτοί αναφέρονται ονομαστικά ανάμεσα στα σημεία. Η θυλακίτιδα γλουτών, δηλαδή, δεν είναι ξεχωριστή πάθηση, είναι η ίδια ιστορία σε σημείο που την ευνοεί. Οι αιτίες χωρίζονται σε τέσσερις κατηγορίες: λοίμωξη, απόφραξη, ερεθισμός και δερματικές παθήσεις.
Η θυλακική υπερκεράτωση, το keratosis pilaris των αγγλικών κειμένων, είναι άλλη ιστορία. Το NHS την περιγράφει ως μια πολύ συχνή και αβλαβή κατάσταση όπου εμφανίζονται μικρά εξογκώματα στο δέρμα, τυπικά στα μπράτσα, στους μηρούς ή στον πόπο. Τα εξογκώματα συνήθως έχουν το χρώμα του δέρματος, μπορεί να έχουν φαγούρα, και συχνά είναι καλύτερα το καλοκαίρι και χειρότερα τον χειμώνα. Συμβαίνει όταν οι θύλακες φράζουν από συσσώρευση κερατίνης, της ουσίας που υπάρχει ήδη στο δέρμα, στα μαλλιά και στα νύχια. Κανείς δεν ξέρει ακριβώς γιατί μαζεύεται.
Γιατί βγαίνουν σπυράκια στον πόπο και όχι στο μπράτσο
Το κάθισμα
Λίγα σημεία του σώματος δέχονται ταυτόχρονα βάρος, πίεση και τριβή για ώρες, χωρίς αέρα. Ο πόπος τα δέχεται κάθε εργάσιμη. Η καρέκλα του γραφείου και το κάθισμα του αυτοκινήτου κάνουν τη δουλειά καθημερινά. Το ύφασμα τρίβεται πάνω στον θύλακα, η ζέστη δεν φεύγει, και ο θύλακας που έχει ήδη λίγη κερατίνη μέσα του βρίσκει την αφορμή να φουσκώσει.
Ο ιδρώτας που δεν στεγνώνει
Ο ιδρώτας από μόνος του δεν κάνει σπυράκια. Ο ιδρώτας που μένει παγιδευμένος κάτω από συνθετικό ύφασμα, ναι. Αυτός είναι και ο λόγος που τα αθλητικά κολάν έχουν κακή φήμη σε αυτή την περιοχή: όχι επειδή είναι κολάν, αλλά επειδή μένουν πάνω σου μία ώρα μετά την προπόνηση.
Το ίδιο μοτίβο εξηγεί και τον ερεθισμό ανάμεσα στα μπούτια το καλοκαίρι. Η DermNet κατατάσσει την κοκκινίλα στις πτυχές ως σημάδι φλεγμονής ή λοίμωξης, και βάζει την υπερβολική εφίδρωση στους παράγοντες που τη φέρνουν, μαζί με την ηλικία, τον διαβήτη και το κάπνισμα. Το σημείο ανάμεσα στους γλουτούς αναφέρεται ρητά στα σημεία που εμφανίζεται.
Το ξύρισμα και η αποτρίχωση
Την αιτία αυτή την υποτιμούν οι περισσότερες. Η θυλακίτιδα μπορεί να εμφανιστεί καθώς οι τρίχες ξαναβγαίνουν μετά από ξύρισμα, κερί, ηλεκτρόλυση ή τσιμπιδάκι. Σε αυτή την περίπτωση οι καλλιέργειες από τις φλύκταινες βγαίνουν στείρες, δηλαδή δεν υπάρχει μικρόβιο. Είναι καθαρός ερεθισμός.
Οι εσωτερικές τρίχες είναι η δεύτερη όψη του ίδιου πράγματος. Το NHS σημειώνει ότι είσαι πιο επιρρεπής αν έχεις χοντρή ή σγουρή τρίχα, ότι το κερί, το τσιμπιδάκι και το κλωστάκι οδηγούν κι αυτά σε εσωτερικές τρίχες, και ότι ο καλύτερος τρόπος πρόληψης είναι να μην ξυρίζεσαι. Επειδή αυτό δεν είναι πραγματική επιλογή για τις περισσότερες, πιο χρήσιμες είναι οι υπόλοιπες οδηγίες του. Βρέξε το δέρμα με χλιαρό νερό. Ξυρίσου προς την κατεύθυνση που μεγαλώνει η τρίχα, με όσο λιγότερες κινήσεις γίνεται, ξεπλένοντας το ξυραφάκι σε κάθε πέρασμα. Και άφησε τουλάχιστον ένα χιλιοστό τρίχας, αντί να ξυριστείς όσο πιο βαθιά μπορείς.
Πέντε πράγματα που χειροτερεύουν τα σπυράκια στον πόπο
Το σπάσιμο
Το ξέρεις. Στην περιοχή αυτή είναι χειρότερο από το πρόσωπο, γιατί το ρούχο τρίβει το ανοιχτό σημείο όλη μέρα. Το NHS το βάζει ρητά στα μη: μην ξύνεις, μην τσιμπάς και μην πιέζεις τις εσωτερικές τρίχες, γιατί τραυματίζεις το δέρμα και μπορεί να ακολουθήσει λοίμωξη.
Το σκληρό scrub πάνω σε ερεθισμένο δέρμα
Το πιο συχνό λάθος, και το πιο λογικό εκ πρώτης όψεως. Το δέρμα είναι τραχύ, άρα το τρίβω. Για τη θυλακική υπερκεράτωση όμως το NHS λέει καθαρά να μη χρησιμοποιείς σκληρά scrub, γιατί μπορεί να τη χειροτερέψουν, και προτείνει ήπιο τρίψιμο με πετσετάκι ή γάντι απολέπισης. Η απολέπιση βοηθάει σε μία μόνο περίπτωση: όταν το θέμα είναι εγκλωβισμένες τρίχες, όπου το ίδιο το NHS συστήνει scrub για να ελευθερωθούν. Ερεθισμένο, κόκκινο ή πρόσφατα ξυρισμένο δέρμα δεν τρίβεται.
Το οινόπνευμα και τα αντισηπτικά με αλκοόλη
Στεγνώνουν την επιφάνεια χωρίς να αγγίζουν τον θύλακα από μέσα, και σε αφήνουν με ένα δεύτερο πρόβλημα, την ξηρότητα, πάνω στο πρώτο. Προσοχή στη διάκριση: η DermNet όντως βάζει το αντισηπτικό καθαριστικό μέσα στη θεραπεία της βακτηριακής θυλακίτιδας, αλλά εκεί το δίνει γιατρός αφού βγει η καλλιέργεια. Άλλο αυτό, άλλο το οινόπνευμα που ρίχνεις μόνη σου στα τυφλά.
Οι βαριές κρέμες και τα παχιά λάδια ακριβώς πάνω στην περιοχή
Αυτό είναι το πιο αντιδιαισθητικό και το λέει η ίδια η DermNet: αλοιφές με βάση την παραφίνη, ενυδατικές και αυτοκόλλητα επιθέματα μπορούν όλα να προκαλέσουν στείρα θυλακίτιδα, δηλαδή θυλακίτιδα χωρίς μικρόβιο, μόνο από την απόφραξη. Αν χρειάζεσαι ενυδάτωση εκεί, η σύστασή τους είναι προϊόν χωρίς έλαια, επειδή φράζει λιγότερο.
Η αλοιφή που έχεις από πέρσι
Στις σχετικές αναζητήσεις της Google για αυτό το θέμα εμφανίζεται συγκεκριμένα η Fucicort. Είναι συνταγογραφούμενο φάρμακο με αντιβιοτικό και κορτιζόνη, όχι καλλυντικό, και η παρατεταμένη χρήση τοπικών κορτικοστεροειδών μπορεί από μόνη της να προκαλέσει θυλακίτιδα. Δεν είναι απόφαση που παίρνεις από άρθρο, ούτε από εμάς.
Τι δείχνουν οι πηγές για τον χρόνο
Το κομμάτι που κανείς δεν λέει καθαρά είναι πόσο κρατάει.
| Τι είναι |
Τι λένε οι πηγές για την πορεία |
| Θυλακική υπερκεράτωση |
Οι περισσότεροι την έχουν για χρόνια και μπορεί τελικά να υποχωρήσει μόνη της. Κορτιζονούχες κρέμες και λέιζερ δεν δίνονται συνήθως από το NHS, επειδή δεν έχει αποδειχθεί ότι είναι αποτελεσματικά |
| Θυλακίτιδα από ερεθισμό μετά από αποτρίχωση |
Η σύσταση της DermNet είναι να σταματήσει η αποτρίχωση και να μην ξεκινήσει ξανά για περίπου τρεις μήνες αφού ηρεμήσει |
| Βαθιά βακτηριακή θυλακίτιδα |
Όταν η λοίμωξη φτάσει στο βάθος του θύλακα, γίνεται επώδυνος δοθιήνας. Θέλει γιατρό, όχι υπομονή |
Δύο πράγματα προκύπτουν από αυτά. Το πρώτο: κανένα καλλυντικό δεν κάνει τη θυλακική υπερκεράτωση να φύγει, γιατί ούτε τα φάρμακα το κάνουν αξιόπιστα. Ό,τι πετυχαίνεις είναι λειότερη υφή όσο συνεχίζεις. Το δεύτερο: αν το θέμα σου είναι η αποτρίχωση, η μεγαλύτερη διαφορά δεν θα έρθει από προϊόν, θα έρθει από αλλαγή μεθόδου.
Πότε δεν είναι θέμα καλλυντικού
Άφησε το ράφι του μπάνιου και κλείσε ραντεβού αν ισχύει κάποιο από τα παρακάτω.
- Ένα σκληρό, επώδυνο εξόγκωμα που μεγαλώνει αντί να στεγνώνει.
- Πυρετός, κοκκινίλα που απλώνεται γύρω, ή σημάδια λοίμωξης.
- Υποτροπές στο ίδιο σημείο, ξανά και ξανά, για μήνες.
- Φαγούρα που δεν σε αφήνει να κοιμηθείς.
- Σπυράκια σε παιδί. Πάει στον παιδίατρο, όχι σε καλλυντικό.
Μία διευκρίνιση ακόμη, επειδή η ίδια αναζήτηση φέρνει και τα δύο. Αν αυτό που βλέπεις είναι στην περιοχή του πρωκτού και όχι στο δέρμα των γλουτών, δεν είναι θέμα περιποίησης. Εκεί εμφανίζονται πράγματα που θέλουν διάγνωση, και κανένα σαπούνι δεν έχει άποψη επ’ αυτού. Πήγαινε σε γιατρό.
Τι έχουμε εμείς για αυτή την περιοχή
Δύο προϊόντα της MorfoSkin αγγίζουν το θέμα, και αξίζει να ξέρεις ακριβώς τι κάνει το καθένα και τι δεν κάνει.
Η μπάρα σαπουνιού MORFO Face Soap στα 12,99 ευρώ είναι σαπούνι καθαρισμού με κουρκουμά για πρόσωπο, σώμα και μαλλιά. Στην περιγραφή του Acne Care Set, όπου η μπάρα μπαίνει μαζί με τη μάσκα, την κρέμα και τη λοσιόν, αναφέρεται ως κατάλληλη και για ακμή σώματος, με απαλό καθαρισμό που δεν ξηραίνει. Είναι το πιο λογικό κομμάτι για το ντους μετά την προπόνηση, γιατί εκεί το ζητούμενο είναι να μη μείνει ο ιδρώτας πάνω σου. Δεν είναι θεραπεία και δεν αντικαθιστά τίποτα από όσα παραπάνω χρειάζονται γιατρό. Και μια χρήση για την οποία δεν κάνει: δεν το βάζεις αντί για αφρό ξυρίσματος, γιατί όταν ξυρίζεσαι με ξυραφάκι το σαπούνι είναι ακριβώς αυτό που η DermNet λέει να αποφεύγεις.
Έχουμε και ένα Anti-Cellulite Body Scrub & Body Gel στα 45,60 ευρώ, και επειδή η απολέπιση έρχεται πάντα στην κουβέντα, ας είμαστε ξεκάθαροι. Πωλείται στα αδυνατιστικά, όχι στα προϊόντα για σπυράκια, και η απολέπισή του γίνεται με κόκκους από φλοιό αμυγδάλου, δηλαδή με μηχανική τριβή.
Δεν το προτείνουμε ως απάντηση στα σπυράκια. Το τρίψιμο με κόκκους δεν είναι τακτική φροντίδα για δέρμα που έχει σπυράκια, και σε ερεθισμένο, κόκκινο ή μόλις ξυρισμένο δέρμα είναι από τα πράγματα που χειροτερεύουν την κατάσταση, όπως γράψαμε παραπάνω.
Υπάρχει μία μόνο περίπτωση όπου η απολέπιση έχει νόημα εδώ, και δεν είναι τα σπυράκια: οι εγκλωβισμένες τρίχες. Για αυτές το NHS όντως αναφέρει ένα απολεπιστικό scrub ανάμεσα στα πράγματα που βοηθούν να ελευθερωθεί η τρίχα. Το λέει γενικά, για την απολέπιση ως πράξη. Δεν εγκρίνει προϊόντα, και σίγουρα όχι το δικό μας. Ήρεμο δέρμα, ήπια κίνηση, όχι σε μέρα που ξυρίστηκες.
Καμία από τις δύο επιλογές δεν είναι φάρμακο και καμία δεν υπόσχεται να εξαφανίσει τη θυλακική υπερκεράτωση. Δεν το υπόσχεται ούτε το NHS.
Συχνές ερωτήσεις
Από τι προκαλούνται τα σπυράκια στον πόπο;
Κυρίως από τριβή, πίεση και ιδρώτα που δεν στεγνώνει, που ερεθίζουν τον θύλακα της τρίχας, και από κερατίνη που φράζει τον θύλακα. Το ξύρισμα και η αποτρίχωση προσθέτουν τη δική τους μορφή θυλακίτιδας, όταν οι τρίχες ξαναβγαίνουν.
Πώς φεύγουν τα σπυράκια στον πόπο;
Εξαρτάται από το ποιο από τα τέσσερα είναι. Ο ερεθισμός από αποτρίχωση ηρεμεί όταν σταματήσει η αποτρίχωση. Η θυλακική υπερκεράτωση δεν φεύγει με κάτι, βελτιώνεται οπτικά όσο κρατάς το δέρμα ενυδατωμένο και δεν το τρίβεις άγρια. Η βαθιά, επώδυνη θυλακίτιδα θέλει γιατρό.
Υπάρχει κρέμα για τα σπυράκια στον πόπο;
Καλλυντικές κρέμες μπορούν να βελτιώσουν την υφή και την ξηρότητα. Δεν θεραπεύουν θυλακίτιδα και δεν σβήνουν τη θυλακική υπερκεράτωση. Πρόσεξε επίσης ότι οι παχιές, λιπαρές συνθέσεις ακριβώς σε αυτή την περιοχή μπορούν να φράξουν τον θύλακα και να προκαλέσουν θυλακίτιδα από μόνες τους.
Είναι ακμή τα σπυράκια στα μπούτια;
Σπάνια. Η ακμή και οι παραλλαγές της είναι μορφές θυλακίτιδας, όπως γράφει η DermNet, αλλά αυτό που βλέπεις στους μηρούς είναι συνήθως θυλακική υπερκεράτωση ή ερεθισμός από αποτρίχωση. Η διαφορά έχει σημασία, γιατί αλλάζει τι θα κάνεις.
Φταίνε τα κολάν και τα αθλητικά ρούχα;
Όχι από μόνα τους. Φταίει ο συνδυασμός εφίδρωσης και υφάσματος που μένει πάνω σου μετά. Το ίδιο κολάν, βγαλμένο αμέσως μετά την προπόνηση, είναι πολύ διαφορετική ιστορία από το ίδιο κολάν δύο ώρες αργότερα.
Το παιδί μου έχει σπυράκια στον πόπο, τι κάνω;
Πάει στον παιδίατρο. Τα εξανθήματα στα παιδιά έχουν δικό τους κατάλογο αιτίων και δεν αντιμετωπίζονται με καλλυντικά.
Πηγές
Το κείμενο είναι ενημερωτικό και δεν αντικαθιστά ιατρική γνώμη.
